غده تیروئید

غده تیروئیدونقش آن دربدن

فهرست مطالب

ازمهم ترین غدد درون ریزبدن، می توان ازغده تیروئید(thyroid gland)نام برد.غده ای کوچک با وظایفی بزرگ وزیاد، که درسنین مختلف، نقش های متفاوت ومهمی برعهده دارد.این غده باترشح هورمون هایی به خون، تاثیرمستقیم بر سوخت وساز می گذاردوهمچنین به کنترل دمای بدن کمک می کند.تنظیم مصرف انرژی وتسهیل رشدازوظایف آن است.

برای آشنایی بیشتربااین غده، اختلالات مربوط به آن وراههای پیشگیری ودرمان بیماری های تیروئید، علائم ونشانه هاوراههای تشخیص آنها، تاانتهای این مقاله باطب سنتی شاپ همراه باشید.

غده تیروئیدچیست؟

غده تیروئید؛ پروانه ای شکل ودرجلوی حنجره قراردارد، به نسبت درشت وحدود20گرم وزن داردوازدوبخش، چپ وراست، تشکیل شده است.این غده هورمون های T3,T4رامی سازدوترشح می کند.این هورمون ها، کلسیم وفسفررادربدن ماتنظیم می کنندکه درکودکان، به دلیل شدت استخوان سازی نقش مهمی بازی می کند.

غده تیروئید

هورمون های تولیدشده درغده Thyroidذخیره می شود، باتحریک TSHوزمانی بدن نیازدارد، داخل خون ترشح می گردد.این هورمون هاتمام فعالیت های متابولیکی بافت های بدن(سلول به سلول)راافزایش می دهد.سرمای شدید، باعث تحریک TSHوتولیدT3,T4می شود.اضطراب، هیجان واسترس باعث کاهش زیاددرترشح TSHمی گردد.

اعمال فیزیولوژیکی هورمون های تیروئید

غده تیروئیدچه نقشی دربدن مادارد؟هورمون هایی که ازاین غده ترشح می شوند، چه کاری برای بدن ماانجام می دهند؟عملکردطبیعی تیروییدو هورمون هایی که ازآن ترشح می شود، چیست؟

نقش این غده دربدن، درسنین مختلف متفاوت است، عملکرد طبیعی وکلی Thyroidبه شرح زیراست:

  • افزایش سرعت رشدبدن
  • کاهش وزن بدن
  • افزایش ضربان قلب وبرون ده قلب
  • تشدیدتنفس
  • افزایش حرکات دستگاه گوارشی وترشحات آن
  • تحریک سیستم عصبی مرکزی
  • افزایش قدرت انقباض عضلانی
  • پیشبردرشدوتکامل مغزدردوران جنینی
  • افزایش فعالیت متابولیکی سلول ها
  • افزایش اکسیداسیون چربی

بررسی عملکرداین غده نشان می دهدکه سلامتی این عضومهم بدن، ازاهمیت زیادی برخورداراست.

کنترل غده تیرویید

هیپوفیز(Pituitary gland)که داخل جمجمه وزیرمغزقراردارد، سطح هورمون های تیروئیدی درخون راکنترل می کند.هورمون های تیروئید

درشرایط معمولی، درصورتیکه سطح این هورمون ها، کمی پایین ترازنرمال خودباشد، هیپوفیزباترشح هورمون محرک بنامTSH، باعث تولیدوترشح بیشترهورمون های T4,T3توسط تیروئیدمی گردد.درصورتی که سطح هورمون هابیشترازحدنرمال باشد، هیپوفیز، ترشح TSHرامتوقف میکندتامیزانT4,T3کاهش پیداکند.

نقش غده Thyroidدربدن

Thyroid؛ 2نوع هورمون تولیدوبه خون ترشح می کند، یکی T4یاتیروکسین، که این هورمون 4اتم یددارد.تی4(T4)درسلول ها وبافت های بدن به T3تبدیل می شود.هورمون دیگرT3یاتری یدنام داردکه از3اتم یدتشکیل شده است.این دوهورمون، همه فعالیت های بافت هاوسلول های بدن راتحت تاثیرقرارمی دهندوسرعت عملکردسلول های بدن راتنظیم می کنند.

هورمون های تولیدشده تیروئیددربدن چه کاری انجام می دهند؟

باافزایش ترشح هورمون ها، سلول هاوبافت های بدن سریع تروباکاهش آن، کندترکارمی کنند.بطورمثال، باافزایش ترشح هورمون تیروئیدی، ضربان قلب نیزافزایش پیدامی کندویافعالیت افزایش روده ها، که ممکن است فرد، دچاراسهال یاافزایش تعداددفعات دفع شود.

T4و T3متابولیسم وسوخت وسازسلول‌های بدن راتحت تاثیر قرارمی‌دهندوسرعت عملکرد سلول‌های بدن را کنترل وتنظیم می‌کنند.

اختلالات غده تیروئید

 اختلال تیروییدی، بسیارشایع وبرخی شیوع کمتری دارند.مهم ترین اختلالات عبارتنداز:

  • کم کاری تیروئید
  • پرکاری تیروئید
  • تیروئیدیت
  • سرطان تیروئید
  • گواتر

که درادامه این مقاله بابیماری های این غده بیشترآشنامی شویم وتوضیح کامل درموردآنهاوراههای پیشگیری ودرمان بیشترآشنامی شویم.

کم کاری تیروئید

کم کاری یابه عبارت دیگرکاهش عملکردغده تیرویید، که دراین حالت میزان تولیدتیروکسین ازمقدارموردنیازبدن کمتراست.

پرکاری تیروئید

پرکاری یا افزایش عملکردغده تیرویید، که دراین حالت مقدارتیروکسین تولیدشده، ازمقدارموردنیازبدن بیشتراست.

علت اختلال ومشکلات غده تیروئیدچیست؟

علل زیادی باعث بوجودآمدن مشکل واختلال این غده می شوند، ولی ازشایع ترین این علل می توان به بیماری خودایمنی اشاره کرد، دراین بیماری، یک فرآیندخودتخریبی شکل می گیردوسیستم ایمنی بدن، سلول های thyroidرابه عنوان سلول مهاجم وخارجی تشخیص می دهدوبه آنهاحمله وازبین می برد، درنتیجه این غده کم کاریاپرکارمی شود.عوامل دیگرعبارتنداز:

  • ژنتیکی ومادرزادی
  • هاشیموتو
  • جراحی درغده تیرویید
  • مصرف برخی ازداروها
  • میزان ید

علائم ونشانه های اختلالات تیروئیدی

نشانه های اختلال ها، درکم کاری وپرکاری به شرح زیراست:

نشانه های تیروئیدکم کار

ازمهم ترین نشانه های کم کارشدن این غده می توان به مواردزیراشاره کرد: 

  • خستگی مداوم ومزمن
  • چاق شدن واضافه وزناینفوگرافیک نشانه های کم کاری تیروئید
  • فراموشی
  • مشکل دریادگیری
  • جریان قاعدگی غیرطبیعی
  • یبوست
  • ناخن وموی خشک وشکننده

 

نشانه های تیروئیدپرکار

امانشانه های پرکاری :

  • کاهش وزن ولاغرشدن
  • اضطراب
  • عدم تحمل گرما

راههای تشخیص بیماری های تیروئید

راههای تشخیص ظاهری برای اینکه متوجه مشکل واختلال دراین غده باشیم علائم زیراست:

  1. افزایش ویاکاهش ناگهانی وزن
  2. التهاب، تورم زیرگلو
  3. کم یازیادشدن ضربان قلب
  4. کم وزیادشدن انرژی بدن
  5. ریزش مو
  6. احساس سرمایاگرمای شدید
  7. تغییرات پوستی
  8. تغییرات خلق وخو
  9. اختلال درقاعدگی بانوان
  10. افزایش یاکاهش حرکات روده
  11. تغییرحالت درچشم ها

برای تشخیص راحت ترکم کاری یاپرکاری، هرکدام ازعلائم رابررسی می کنیم وتوضیحات کامل ازاین علایم ارائه می کنیم.

افزایش ویاکاهش شدیدوناگهانی وزن واختلال تیروئید

افزایش یاکاهش وزن نشانه اختلال تیروئیدیکی ازنشانه های مشکل درغده THYROIDاست.چاق شدن نشانه کاهش هورمون های تیروییدیاکم کاری آن ولاغرشدن نشانه افزایش هورمون هاوپرکاری است.

تشخیص بیماری تیروئیدی، التهاب وتورم زیرگلو

التهاب زیرگلوازنشانه های اختلال تیروئیدتورم زیرگلو، بزرگ شدن گردن ازنشانه های مشکل دراین غده وعامل ایجادگواتراست که ممکن است به دلیل کم کاری یاپرکاری باشد.ممکن است گاهی  تورم والتهاب گردن، نشانه سرطان تیروئیداست.

نکته:ممکن است تورم والتهاب گردن وزیرگلو، ازمشکلات یابیماری دیگری باشدوعملکردتیروییدنرمال باشد.

کم وزیادشدن ضربان قلب 

اختلال تیروئیدوضربان قلبهورمون های تیروییدی، روی تمام سلول هاواعضاء بدن تاثیردارندودرصورت کاهش یاافزایش این هورمون ها، عملکردارگان های بدن مثل قلب کندتریاتندترازحدنرمال می شوند.

کم وزیادشدن انرژی بدن

تاثیراختلال تیروئیددرانرژی بدناختلال درعملکرداین غده، موجب تغییردرانرژی بدن می شود، درکم کاری بیماراحساس خستگی، افسردگی می کندودرپرکاری احساس اضطراب، آشفتگی درخواب وبی قراری دارد.کم کاری وپرکاری، درمصرف مقدارانرژی تاثیرمتفاوت دارند.درحالت کم کاری، هیچ انرژی برای انجام کارنداریدودرپرکاری سرعت سوخت وسازبدن بسیارزیاداست وسطح انرژی زودافت می کند.

تیروئیدوریزش مو

ریزش مودراثراختلال تیروئیدپرکاری وکم کاری هردو باعث ریزش مومی شوند، ریزش موازنشانه های اختلال درعملکردthyroid gland است.بیشترمواقع بعدازدرمان، ریزش موقطع وموهای ریخته شده مجددرویش پیدامی کنند.

احساس گرمایاسرمای زیاد

اختلال تیروئیدواحساس سرماوگرمااختلال درعملکرداین غده باعث می شودبدن مادرتنظیم دمای خود، دچاراختلال گردد.افرادی که کم کاری دارندبیش ازحداحساس سرمامی کنندو افرادبامشکل پرکاری احساس شدیدگرماوتعریق زیاددارند.

تغییرات پوستی وتیروئید

تغییرات پوست دراثراختلال تیروئیداختلال این غده، روی پوست تاثیرمی گذارد.حساس ونازک شدن پوست، افزایش قرمزی درصورت ودست ها، احساس رطوبت وگرمادرپوست، ازنشانه های پرکاری است ودرعوض فردکه دچارکم کاری باشد، ممکن است پوست او سردورنگ پریده باشدوپوست رنگ زردبه خودبگیرد.

تغییرات خلق وخودراختلال تیرویید

اختلال تیروئیدوتاثیردرخلق وخوافرادی که دچارپر کاری شوند، حساس، مضطرب وبسیاراحساساتی می شوند.افرادکم کار، حالت افسردگی پیدامی کنند.

مشکلات تیروئیدواختلال درقاعدگی 

اختلال تیروئیدوتاثیربرقاعدگی زنانچرخه پریودی بانوان، به ترشحات هورمونی وابسته است وتغییردرترشح هورمون ها، باعث بهم خوردن نظم درعادت ماهیانه می شود.درصورت کم کاریاپرکارشدن این غده، مقداروزمان قاعدگی هم کم یازیادمی شود.

افزایش یاکاهش حرکات روده دراثراختلال تیروئید

تاثیراختلال تیروئیدبه دستگاه گوارشکم کاری باعث کندی همه چیزدربدن می شودوپرکاری به همه چیزسرعت می بخشد.یبوست، ممکن است دراثرکم کاری وکم شدن حرکات روده باشدودفع بیش از2باردرهرروز، ممکن است ازپرکاری وزیادشدن حرکت های روده باشد.

تغییرحالت چشم ها

تیروئیدوبیرون زدگی چشم هابیماری گریوز، نوعی پرکاری تیروییداست.این بیماری باعث بیرون زدگی چشم هامی شود.

بیماری غده تیروئیدچه مشکلاتی برای مادارد؟

اختلال تیروئیدباعث می شودبدن ما، درتنظیم دمای خود، دچارمشکل شود.فردی که تیروئیدش کم کارشده، بیشترازحدمعمول احساس سرمامی کنندوپرکاری اثرمعکوس داردوفرداحساس شدیدگرماوتعریق زیاددارد.

مشکلاتی که دراثرکم کاری تیروئیدبوجودمی آید

کم کاری به جزتاثیردرتنظیم دمای بدن، مشکلات دیگری نیزبرای ماداردکه عبارتنداز:

  1. ابتلا به یبوست
  2. خشک شدن پوست وشکننده شدن ناخن ها
  3. سوزن سوزن شدن سرانگشت ها
  4. غیرطبیعی شدن دوره های قاعدگی

بادرمان کم کاری ورفع اختلال، این مشکلات هم برطرف می شوند.

مشکلات دراثرپرکاری تیروئید

پرکاری نیزمشکلاتی برای مابوجودمی آوردکه مهم ترین آنهاعبارتنداز:

  1. لرزش دست
  2. ضعف عضلانی
  3. اسهال
  4. ضعیف شدن چشم هاوضعف بینایی

بابرطرف شدن اختلال ورفع پرکاری، مشکلات ناشی ازآن هم برطرف می شود.

روش های تشخیص بیماری های تیروئید

بااختلال وبیماری های مربوط به این غده آشناشدیم، چطوربفهمیم تیروئیدمن مشکل دارد؟درادامه باروش های تشخیص مشکلات وبیماری های مربوط می پردازیم:

  • چک کردن زیرگلو، گردن
  • آزمایش خون

درادامه نحوه تشخیص اختلالات ومشکلات مربوطه رابررسی می کنیم.

چک کردن زیرگلوبرای تشخیص اختلال تیروییدی

قسمت بالای خرخره رابادست چک کنید که بیرون زدگی یا ورم داردیاخیر.برای تشخیص بهتر، سر رابه عقب بگیرید ویک لیوان آب بنوشید، زمان قورت دادن آب بالای خرخره راکامل بادست خودچک کنید.اگرورم یابیرون زدگی بود، برای اطمینان به پزشک مراجعه کنید.چک کردن زیرگلوجهت تشخیص تیروئید

آزمایش خون 

انجام آزمایش TSHمیزان هورمون های محرک Thyroidرامشخص می کند.اگرعددTSHازرنج نرمال بالاترباشد، نشانه کم کاری وزمانی که کمترازرنج نرمال باشد، نشان ازپرکاری است.

چه کسانی بایدآزمایش تیروئیدبدهند؟

هرانسانی بایدحداقل هرپنج سال یکبار، آزمایش thyroidبدهد، امااگرفردی نشانه های اختلال دراین غده رادارد(نشانه های کم کاری یاپرکاری)بایددرفاصله زمانی کمتروهرشش ماه این آزمایش هاراانجام دهد.خانم های 50سال وبالاتر، افرادباسابقه خانوادگی ابتلا به کم کاری، احتمال کم کارشدن تیروییدرابیشتردارند.

عوارض ناشی ازاختلال درTHYROID

اگرفردی دچارپرکاری باشدودرمان نشود، باعث ایجادمشکلات قلبی مثل نارسایی ونامنظم شدن ضربان قلب، منقبض شدن عضلات قلب، فشارخون بالا وایست قلبی، شکننده شدن استخوان هامی گرددوازخطرات عدم درمان کم کاری؛ افزایش کلسترول، افزایش خطرسکته قلبی ومغزی، اختلال درسیستم عصبی وبیماری های پوستی می باشد.

آیاسرطان تیروئیدوجوددارد؟

سرطان تیروئید، بسیارنادراماخطرناک وکشنده است، نشانه آن، وجودتوده والتهاب زیرگلووگردن است.اگراین سرطان درمراحل اولیه تشخیص داده شودباجراحی وپرتودرمانی، قابل درمان است.

پیشگیری ازبیماری های تیروئیدی

برای پیشگیری ازبروزاختلال درعملکرداین غده، بایدمواردزیررارعایت نمایید:

  • تاحدامکان ازاسترس واضطراب دوری کنید.
  • ورزش؛ شاه کلیدسلامتی وپیشگیری ازبیماری هاست.
  • رعایت تدابیرخوردن درپیشگیری ودرمان بسیارحائزاهمیت است.
  • اصلاح تغذیه درپیشگیری ازاختلالات این غده موثرومفیداست.
  • هرشش ماه یک بارآزمایش های مربوط به تیروئیدراانجام دهیدتاازسلامت آن مطمئن شوید.

روش های درمان بیماری های تیروئید

برای درمان مشکلات مربوط به این غده، می توان هم ازطب سنتی کمک گرفت وهم ازطب نوین، که پزشک قرص تیروئیدبرای تنظیم هورمون ها، تجویزمی کند.

درمان پرکاری ویاکم کاری تیروئیددرطب سنتی

راه های درمان تیروئیدکم کاریاپرکاردرطب سنتی:

  1. استفاده ازداروی گیاهی
  2. استفاده ازداروی موضعی وروغن مالی
  3. اعمال یداوی

بهترین راه پیشگیری ودرمان، رعایت سته ضروریه، ورزش وداشتن سبک زندگی سالم است.

 

 کم کاری تیروئید درطب سنتی، قابل درمان است.برای اطلاع بیشترمقاله”درمان کم کاری تیروئیددرطب سنتی“رامطالع کنید.

اختلال تیروئید، ممکن است مادرزادی ویادرهرسنی مبتلا شودهم درسن پایین هم فردمسن.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

اسکرول به بالا