پیشگیری ودرمان بیماریها

تیروئیدچیست؟نقش آن دربدن وراه تشخیص ودرمان

غده تیروئید

فهرست محتوا

دراین مقاله،درباره ؛غده تیروئیدچیست؟چه نقشی دربدن مادارد؟علائم وراههای تشخیص ودرمان بیماری های مربو ط به آن صحبت می کنیم.اما چرا این موضوع اهمیت دارد؟چون بعدازدیابت شایع ترین بیماری مربوط به غدد درون ریز،بیماری های تیروییدی است.

به احتمال زیادشماهم کم کاری تیروئیدیاپرکاری آن را، زیادشنیده ایدوطبیعطا این سوال پیش می آید خوب!دلیل آن چیست وبرای اطمینان ازسلامتی خودم چطورمتوجه بشوم که درمعرض خطر هستم یانه وآیا راهی برای پیشگیری آن وجود دارد؟

برای همین،دراین مقاله بطورکامل راه های تشخیص،پیشگیری ودرمان را برای شما وبه زبان ساده توضیح می دهیم،با داروخانه طب سنتی همراه باشید.

تیروئید چیست؟

غده ای پروانه‌ای شکل است که درجلوی حنجره قرارگرفته ،به نسبت درشت و‌حدود۲۰گرم وزن دارد.ازدوبخش چپ وراست تشکیل شده است.این غده ۳نوع هورمون بنام های T3,T4وکلسی تونین را می سازدوترشح می کند. هورمون کلسی تونین ،میزان فسفروکلسیم رادربدن ماتنظیم می کند،این هورمون، درکودکان به دلیل شدت استخوان سازی،نقش مهمی بازی می کند.

غده تیروئید

افزایش کلسیم درخون ،به سرعت سبب بالارفتن ترشح کلسی تونین می شودوبه این ترتیب ،میزان ترشح این هورمون تنظیم می گردد.هورمون های تیروکسین،تری یدوتیرونین سبب افزایش سوخت وسازبدن می شوند وید‌که‌دربدن‌مصرف می‌شود پیشتر درساختمان هورمون های تیروییدبکارمیرود،بنابراین کمبودید،کارآن رامختل می کند.

هورمون های تولیدشده درغده Thyroid،ذخیره می شودوباتحریک TSHوزمانی که بدن نیازدارد،داخل خون ترشح می شود.این هورون هاتمام فعالیت های متابولیکی بافت های بدن(سلول به سلول)را افزایش می دهد.

سرمای شدید،باعث تحریک هورمون های TSHوتولیدT4,T3می شود.اضطراب،هیجان واسترس موجب کاهش حاد درترشح TSHاست.

نقش هورمون های تیروئیدواعمال فیزیولوژیک آنها دربدن

نقش هورمون های تیروئید

  • افزایش سرعت رشد بدن

  • کاهش وزن بدن

  • افزایش ضربان قلب وبرون ده قلب

  • تشدیدتنفس

  • افزایش حرکات وترشحات لوله گوارش

  • تحریک سیستم عصبی مرکزی

  • افزایش قدرت انقباض عضلانی

  • پیشبردرشدوتکامل مغزدردوران جنینی

  • افزایش فعالیت متابولیکی سلول ها

کنترل غده Thyroid

هیپوفیز که درزیرمغزوداخل جمجمه قرارداردوسطح هورمون‌های تیروئیدی،درخون راکنترل می‌کند.در شرایط معمولی،درصورتی‌که سطح این هورمون‌ها،کمی پایین‌ترازنرمال خودباشد،هیپوفیزباترشح هورمون محرک ،که  TSHنام دارد،باعث تولیدبیشتر هورمون‌هایT4,T3 می‌گردد.

تنظیم تیروئید

درصورتی‌که سطح هورمون‌هابیشترازحدنرمال باشد،هیپوفیز،ترشح TSH رامتوقف می‌کند تامیزان T4,T3 کاهش پیداکند.

 

نقش غده تیرویید دربدن

تیروئید،2نوع هورمون تولیدوبه خون ترشح می‌کند،یکی بنام تیروکسین یاT4که این هورمون 4اتم ید دارد،T4دربافت‌هاوسلول‌های بدن به T3تبدیل می‌شود.

هورمون دیگربنام T3یا تری‌یدکه از3اتم یدتشکیل شده است.

این دوهورمون،همه فعالیت‌های سلول ها وبافت‌های بدن را تحت تاثیرقرارمی‌دهند‌وسرعت عملکردسلول‌ها‌ی بدن راتنظیم می‌کنند.

هورمون‌های تولیدشده تیرویید دربدن چه کاری انجام می‌دهند؟

باافزایش ترشح هورمون‌ها،سلول‌ها وبافت‌های بدن سریع تروباکاهش آن کندتر کارمی‌کنند. بطورمثال با افزایش ترشح هورمون‌ها ،ضربان قلب نیز‌افزایش پیدامی‌کندویا افزایش فعالیت روده که ممکن است فرد،دچاراسهال یا افزایش تعداد دفعات دفع شود.

عملکردتیروئید

 

T4و T3متابولیسم وسوخت وسازسلول‌های بدن راتحت تاثیر قرارمی‌دهندوسرعت عملکرد سلول‌های بدن را کنترل وتنظیم می‌کنند.

اختلالات تیروئیدچیست؟

  • کم کاری‌ تیروئید

کم کاری‌یا به عبارت دیگرکاهش عملکرد thyroid gland،که دراین حالت میزان تولید تیروکسین ازمقدارموردنیازبدن کمتراست.

  • پرکاری‌ تیروئید

پرکاری یابه عبارت دیگر افزایش بیش ازحد عملکرد thyroid gland،که دراین حالت مقدارتیروکسین تولید شده ازمیزان نیازبدن بیشتراست.

علائم اختلال های تیروییدی

درکم‌کاری ،علامت‌هایی همچون خستگی مداوم،چاق شدن،فراموشی ومشکلات یادگیری، افسردگی است.

درپرکاری‌ علامت‌های مثل کاهش وزن ولاغری،عدم تحمل گرما،اضطراب را می توان دید.

علت بیماری ومشکلات تیروئید

علت‌های زیادی باعث این مشکلات می  گردد،یکی ازشایع‌ترین آنها بیماری خودایمنی است،این بیماری یک فرآیندخودتخریبی است که سیستم ایمنی بدن، سلول‌های تیرویید را به عنوان سلول‌های خارجی ومهاجم تشخیص داده وبه آنها حمله می کندوازبین می‌برد،درنتیجه به بیماری کم کاری یاپرکاری مبتلا می شویم..

  • ژنتیکی ومادرزادی

  • بیماری خودایمنی

  • بیماری هاشیموتو

  • جراحی‌های غده تیرویید

  • مصرف برخی ازداروها

  • میزان ید

راههای تشخیص بیماری های تیروئید

تشخیص تیروئید

کاهش وزن ویا افزایش وزن

افزایش ویاکاهش ناگهانی وشدید وزن یکی ازنشانه‌های این بیماری است.Hypothyroidismباکاهش سوخت وساز بدن باعث انباشته شدن وتجمع چربی می گرددودرنتیجه بیمار افزایش وزن پیدا می کند.درپرکاری برعکس این عمل رخ می دهد ونتیجه آن کاهش وزن است.

ریزش مووتیروییدریزش مو

پرکاری وکم کاری ، هردو سبب ریزش مو می‌شوند وریزش مو ازنشانه های اختلال در عملکردتاین غده است.بیشترمواقع بعد ازدرمان ،ریزش موقطع وموهای ریخته شده مجدد رشد می‌کند.

 

تیروئیدوخلق وخو

کم وزیادشدن انرژی بدن

اختلال درغده تیروئید،باعث ایجادتغییر درانرژی بدن می شود.درکم کاری،فرد احساس خستگی وافسردگی داردودرپرکاری،فرد احساس اضطراب آشفتگی درخواب وبی قراری دارد.

 

 

تیروئید وضربان قلب

کم یازیادشدن ضربان قلب

هورمون های تیروئیدی،روی تمام سلول ها واعضای بدن تاثیر می گذارند،درصورت کاهش ویا افزایش سطح این هورمون ها،ضربان قلب نیز تغییرمی کند.درهنگام پرکاری ضربان بیشتر ودرکم کاری ضربان قلب کم ترمی شود.

 

تیروئیدوپریودی اختلال درقاعدگی بانوان

چرخه پریودی بانوان،به ترشحات هورمونی وابسته است.تغییردرترشح هورمون های بدن،باعث برهم خوردن نظم درقاعدگی می شود.درصورت ایجادکم کاری یاپرکاری ،مقداروزمان قاعدگی کم یا زیادمی گردد.

 

خلق وخو وتیروئید

تغییرات درخلق وخو

میزان ترشحات هورمونی تاثیرمستقیمی بر،روحیات مامی گذارد،درنتیجه افرادباتیروئیدکم کاردچارافسردگی وپرکار احساساتی ومضطرب می شوند.

 

 

علائم تیروئید

التهاب،تورم وبزرگ شدن زیرگلو وگردن

تورم زیرگلووبزرگ شدن ناحیه گردن،نشانه مشکلات تیروئیدی است وعامل ایجادگواتراست که ممکن است به دلیل کم کاری یاپرکاری باشد.گاهی توده وتورم گردن ممکن است سرطان تیروئید باشد.

نکته مهم:ممکن است تورم زیرگلو وگردن دراثر مشکلات دیگری باشد وعملکردthyroid glandنرمال باشد.

تاثیربیماری تیروئیدبربدناحساس سرمای شدیدیاگرمای زیاد

اختلال درتیروئیدباعث می شود بدن درتنظیم دمای خود،دچاربی نظمی گردد.افرادیکه دچارمشکل کم کاری شوندبیشترازحداحساس سرما می کنندوافرادی که دچارپرکاری هستندازگرمای زیادرنج می برندوبطورمداوم تعریق زیاددارند.

 

تاثیرتیروئیدبرپوستتغییرات پوستی

اختلالات تیروئیدی روی پوست تاثیر میگذارد،نازک شدن وحساس شدن پوست،افزایش قرمزی صورت ودست،احساس گرماورطوبت زیاد پوستی ازنشانه های پرکاری است ودرافرادبا تیروییدکم کار،ممکن است پوستی سرد ورنگ پریدگی،داشته باشد وپوست رنگ زرد بگیرد.

تاثیرتیروئیدبربدنافزایش یاکاهش حرکات روده

کم کارشدن غده تیرویید،باعث کندشدن همه چیزدربدن می شودوپرکاری،باعث سرعت بخشیدن به همه اجزا بدن می گردد.یبوست ممکن است دراثرکم کاری وکندشدن حرکات روده باشدودفع بیش از۲بار،درهر روزممکن است ازپرکاری وزیادشدن حرکات روده باشد.

تاثیرتیروئیدبربدنتغییرحالت درچشم ها

بیماری گریوز،نوعی اختلال پرکاری تیروئیداست که دراین بیماری سبب بیرون زدگی چشم های شخص مبتلا می گردد.

روش های تشخیص بیماری های تیروئیدی

۱-چک کردن زیرگلو وگردن

روش تشخیص بیماری های تیروئید

قسمت بالای خرخره رابادست لمس کنید،بیرون زدگی یاتورم آن راکنترل کنید،برای تشخیص بهتر؛سرتان را به بالا وبه عقب بگیریدویک لیوان آب بنوشید،زمان قورت دادن آب بالای خرخره راکامل بادست خودچک کنید،اگرورم یابیرون زدگی داشت،حتماجهت اطمینان ازسلامت غده تیروئید،به پزشک مراجعه کنید.

2-آزمایش خون

انجام آزمایش TSH،میزان هورمن های محرک تیروئید رامشخص می کند،اگرعدد TSH ازرنج نرمال،بالاترباشد،تیروئید کم کاراست واگر عددTSH کم ترازرنج نرمال باشد،نشان می دهد،تیروییدبیشتراز اندازه کارمی کند ودچارپرکاری شده است.

عوارض ناشی از اختلال های غده تیروئید

اگرپرکاری تیروئیددرمان نشود،باعث ایجادمشکلات قلبی وشکننده شدن استخوان هامی‌گردد،ازخطرات عدم درمان کم کاری نیز،افزایش کلسترول وخطرسکته قلبی ومغزی است ودرمواردشدیدتر،سطح بسیارپایین هورمون تیروئید،باعث کاهش سطح هوشیاری وافت زیاد دمای بدن می‌شود.

پیشگیری ازابتلا به بیماری های تیروئیدی

درطب ایرانی،همواره توصیه به پیشگیری ازبیماری است وبرای این منظوراولین قدم،اصلاح سبک زندگی ،ورزش ورعایت تدابیرخوردن است.ورزش؛کم خرج ترین،ساده ترین وچشمگیرترین درمان است،سعی کنیددرحدتوان وبطورمرتب ورزش کنید.

پیشگیری ازبیماری های تیروئید

تدابیرخوردن ونوشیدن

  • پرهیزازمصرف نوشیدنی ومخلفات همراه باغذا
  • پرهیزازخواب بلافاصله بعدازغذا
  • خوب جویدن وآرام غذاخوردن
  • پیاده روی روزانه

توصیه هاونکات تکمیلی

  1. سعی کنید رژیم غذایی متعادل وسالم داشته باشید.
  2. هرشش ماه،باانجام آزمایش وکنترل تیروئیدخودازسلامت آن مطمئن شوید.
  3. تاحدامکان استرس واضطراب خودراکاهش دهید.
  4. مصرف به اندازه ید،فراموش نشود.
  5. برای پیشگیری ازابتلا به بیماری،اصلاح سبک زندگی وتدابیرخوردن رارعایت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.