یبوست چیست وراه درمان خانگی آن

یبوست چیست؟علل، پیشگیری ودرمان خانگی یبوست

درمورداینکه یبوست چیست؟، زیادشنیده ایم، اماتعریف دقیق وعلمی آن راشایدکمترشنیده باشیم.این بیماری، یکی ازبیماری هایست که روی عملکردبدن تاثیرمی گذاردوبرخی به آن ام الامراض(مادربیماری ها)نیزمی گویند. باتوجه به اینکه یبوست بسیارشایع است، دراین مقاله به علت، پیشگیری وراههای درمان خانگی آن می پردازیم.باطب سنتی شاپ همراه باشید.

یبوست چیست؟

یبوست (نام انگلیسی Constipation)؛ اگرفردبصورت طبیعی، حداقل هفته ای سه مرتبه مواددفعی ازدستگاه گوارش وروده هادفع نگردد، دچاربیماری یبوست شده است.اگرحرکت روده هاکندشود، مدفوع خیلی کنددردستگاه گوارش حرکت می کندوعمل دفع به سختی انجام می شودومدفوع خشک وسفت می شودوبه سختی دفع می گردد.

اماتعریف یبوست درطب سنتی کمی تفاوت دارد:

یبوست ازدیدگاه طب ایرانی

تعریف یبوست ازدیدگاه طب ایرانی سختگیرانه تراست.ازنظرطب سنتی دفع روده ای بایدروزی یک تادوباربدون نیازبه زورزدن زیادوطولانی شدن زمان دفع، بدون خشکی وسفتی، روی دهد.همچنین فردنبایداحساس کندکه دفع بصورت ناقص وناتمام انجام شده است.درحالت طبیعی، فضولات نبایدبصورت استوانه ای وسفت یاتکه تکه وگردوگلوله ای خارج شود.فردپس ازدفع بایداحساس سبکی وراحتی داشته باشد.

نشانه هاوعلائم یبوست

ازنظرطب نوین اگر2موردازعلائم زیررافردی داشته باشد، حتمابه یبوست مبتلا شده است:

  1. مدفوع سفت وخشک باشد.
  2. تعداددفعات دفع، کمتراز3باردرهفته باشد.
  3. دفع به سختی انجام شود.
  4. مواددفعی کامل دفع نشوند.

علت یبوست چیست؟

بیشترعمل گوارش، درروده کوچک انجام می شود، باجذب موادغذایی ومایعات، محتویات باقیمانده درروده سفت تروفشرده می شوند.دردیواره روده هاعضله هایی هست که بامنقبض شدن،  باعث حرکت موادداخل آن می شود.گاهی ممکن است عضلات روده دچارمشکل شوندوبصورت طبیعی حرکت موادغذایی انجام نشودوهرچقدردفع دیرترانجام شود، روده آب بیشتری جذب می کندودرنتیجه مدفوع خشک وسفت می شودوعمل دفع به سختی انجام می گردد.

دلیل یبوست، مختلف وزیاداست.بطورمثال درکودکان به دلیل مصرف تنقلات چسبنده یاشوراست مانندپفک، چیپس، بیسکوییت وچوب شور.امادرسالمندان اغلب دلیل یبوست، ضعف روده یاسوء مزاج خشک روده هاست.یاممکن است به دلیل ضعیف شدن عضله های روده ویامصرف برخی ازموادغذایی باشد.ولی دلایل اصلی ایجادیبوست به شرح زیراست:

  • عدم فعالیت وتحرک کافی
  • تعلل وتنبلی
  • موادغذایی کم فیبر
  • مصرف کم مایعات
  • مصرف کم میوه وسبزیجات

درادامه به بررسی هرکدام ازدلایل ایجادیبوست می پردازیم.

علل یبوست

عدم فعالیت وتحرک کافی دلیل یبوست

زندگی ماشینی این روزها، باعث کم شدن تحرک افرادشده است واین کم تحرکی، باعث ایجادیبوست درافرادوحتی کودکان شده است.درصدمبتلا شدن به این بیماری درافرادی که کهولت سن دارندویادچارمعلولیت هستندویادراثرشکستگی استخوان ها، دچارمحدودیت درحرکت باشند، بیشتراست.عدم فعالیت فیزیکی وکم تحرکی یکی ازعلت های ایجادیبوست است.

یبوست دراثرتنبلی وتعلل

زمانی که حجم مواددفعی زیادمی شود، انسان احساس نیازجهت دفع پیدامی کندواین زمان بهترین ومناسب ترین زمان برای دفع است.ولی برخی افرادبه آن بی توجهی می کنندوبه مرورزمان ، مایعات مواددفعی توسط روده جذب می شوندواین حالت باعث ایجادیبوست می شود.

مصرف موادغذایی کم فیبردلیل یبوست

فیبر، درروده جذب نمی شودومدفوع رامرطوب نگه می داردکه این عمل باعث می شودعمل دفع راحتتروآسان ترانجام شود.امااگرمدفوع بافیبرمخلوط نشود، بصورت خشک وکوچک می شودوممکن است مدت زمان بیشتری درروده بماندوبه سختی دفع شود.فست فودها ازموادغذایی کم فیبرهستندکه مصرف زیادآنهاباعث ایجادیبوست می گردد.

یبوست دراثرمصرف کم مایعات 

بدن ماروزانه به حداقل 6لیوان آب نیازداردکه این مقداربرای کل بدن به خصوص دستگاه گوارش لازم است.سیستم گوارشی مابدون آب بامشکل مواجه می شودوسبب ایجادیبوست می گردد.

مصرف کم میوه وسبزیجات ویبوست

وجودمیوه وسبزیجات دررژیم غذایی ما، لازم وضروری است.که متاسفانه این روزهامصرف میوه بسیارکم شده است وکم شدن مصرف میوه وسبزی یکی ازعلت های ایجادیبوست است.

مصرف چه غذاهایی باعث یبوست می شود؟

برخی غذاهاوبعضی ازداروهایبوست زاهستندوخوردن آنهاباعث ایجاداین بیماری می شوندودرمصرف آنهابایددقت کنیم.

غذاهای یبوست زا

باپیشرفت تکنولوژی وزندگی ماشینی این روزها، استفاده ازغذاهای صنعتی بیشترشده است وتغذیه مانامناسب ترشده.مثل استفاده ازنان هایی که ازآردسفیددرست می شوند.درآردسفید، سبوس گندم ازآن جدامی شودکه تمام ویتامین هاوموادمعدنی مفیدگندم درسبوس آن است.استفاده زیادازغذاهای نیمه آماده وصنعتی یکی ازعلل یبوست است.

غذاهایی که باعث یبوست می شوندمانند:تن ماهی، سیب زمینی سرخ کرده، موز، نان سفید، شیرینی های خشک، بیسکوئیت، نخود، لوبیا، باقلا، رشته فرنگی که بایددرمقدارمصرف آنها بسیاردقت شودوبه اندازه مصرف کنیم.

داروهای یبوست زا

برخی ازداروهانیزیبوست زاهستندومصرف آنهاباعث بوجودآمدن یبوست می گردند.این داروهاعبارتنداز:

  • داروهای مورفین داریاکدئین دار
  • داروهای ضدافسردگییبوست، مصرف برخی ازداروها سبب یبوست می شوند.
  • داروهای ضدفشارخون
  • داروهای ضدحساسیت
  • داروی ضدتشنج
  • داروی ضداسهال
  • مکمل هایی که حاوی آهن هستند

توجه:البته درصورت بروزیبوست دراثردارو، بدون مشورت پزشک داروهای مصرفی نبایدقطع گردد یاکم شود.

چه بیماری هایی باعث یبوست می شود؟

برخی ازبیماری هانیزممکن است باعث یبوست شود، مانند:

  • دیابت
  • کم کاری تیروئید
  • بیماری های اعصاب وروان
  • بواسیر
  • شقاق مقعد

معمولا اگریبوست دراثربیماری باشد، بادرمان آن یبوست نیزدرمان می شود.

یبوست چه عوارضی دارد؟

خارج نشدن مدفوع، باعث جمع شدن مواددفعی درروده هامی شودومشکلاتی مانند:

  • دردشکم
  • کم شدن اشتها
  • سردرد
  • نفخ ودل درد
  • تهوع
  • بی حوصلگی
  • احساس خستگی مداوم

بوجودمی آورد.یبوست شدیدودرازمدت، ممکن است باعث بیماری های درناحیه نشیمنگاهی، مثل هموروئید، شقاق گردد.شقاق یک زخم طولی دردیواره مقعدایجادمی کندواگریبوست فرددرمان نشود، باعث دردزیادوخون ریزی می گردد.

ازدیگرعوارض این بیماری می توان به، ریزش مو، جوش والتهاب پوستی ودردپایین کمرنام برد.

یبوست چه زمانی خطرناک است؟

اگرعمل دفع بیشترازیک هفته انجام نشود، ممکن است باعث انسدادروده شودوبرای رفع آن نیازبه عمل جراحی باشدکه دراین زمان، یبوست خطرناک است.

علت یبوست درزنان چیست؟

 ابتلا به یبوست درزنان ومردان یکسان است امابه چنددلیل، دربانوان این بیماری افزایش پیداکرده است:

  1. یبوست دربارداری
  2. یبوست دراثررژیم
  3. مشکلات هورمونی

درادامه توضیحات بیشتردرموردعلت یبوست زنان می دهیم:

علت یبوست زنان وبارداری

درهنگام بارداری، جنین فضای زیادی ازشکم مادررااشغال می کندوبه دستگاه گوارش فشارمی آورد.درزمان بارداری یبوست شایع است.دراین دوران رعایت رژیم غذایی سالم ومناسب بسیارمهم است.

یبوست دراثررژیم

برخی ازخانم ها، برای داشتن تناسب اندام، اقدام به گرفتن رژیم های مختلف وگاهی رژیم غذایی سخت می کنندکه ممکن است باعث بوجودآمدن یبوست شود.بهتراست درزمان داشتن رژیم، درمقدارمصرف مایعات وآب، غذاهای حاوی فیبر، میوه وسبزیجات دقت شودودربرنامه غذایی روزانه باشد.

مشکلات هورمونی ویبوست بانوان

تغییرات هورمونی، پریودی، یائسگی وبارداری، برعملکردسیستم گوارش وروده هاتاثیرگذارهستند.برخی ازخانم ها، قبل ازشروع قاعدگی دچاریبوست می شوند.

راههای درمان طبیعی یبوست

اگریبوست، شدیدومزمن نباشدمی توانیدبارعایت نکات زیر، بطورطبیعی بیماری خودرادرخانه درمان کنید.

  1. استفاده ازغذاهای فیبردار
  2. نوشیدن آب ومایعات
  3. ورزش وفعالیت فیزیکی
  4. قطع داروهای یبوست زا
  5. مصرف پروبیونیک
  6. برای درمان طبیعی وخانگی وهمچنین پیشگیری ازیبوست، هرکدام ازنکات رادرادامه توضیح می دهیم:

استفاده ازغذاهای حاوی فیبربرای درمان یبوست

همانططورکه توضیح داده شد، فیبرباعث دفع راحتترمدفوع می شود، آجیل ها، حبوبات، غلات، میوه وسبزیجات غنی ازفیبرهستند.خانم هاروزانه به حداقل25گرم فیبروآقایان 35گرم نیاز دارند.

نوشیدن آب ومایعات برای پیشگیری ازیبوست

نوشیدن آب ومایعات به اندازه کافی، باعث می شودمواددفعی مرطوب باشدودفع آنهاراحتترانجام شود.

ورزش، فعالیت فیزیکی ودرمان یبوست

ورزش، فعالیت های فیزیکی وتحرک به تقویت عضلات بدن کمک می کند، عضله های روده هم ازدیگرعضلات بدن پیروی می کند، وقتی عضلات روده قوی ترباشد، دفع هم بهترانجام می شود.تحرک بیشترنیزبه دفع سریع ترمواددفعی کمک می کند.

درمان یبوست باقطع داروهای یبوست زاومسهل 

برخی ازافراد، برای لاغری ازداروهای مسهل استفاده می کنند، مصرف زیادازداروهای مسهل، تعادل باکتری های سالم داخل روده رابهم می زند.استفاده زیادومرتب ازداروهای اسهال آور، یکی ازدلایل اصلی یبوست است.

مصرف پروبیونیک ویبوست

مکمل های پروبیونیک، باعث هضم بهترغذامی شوندودرنتیجه سبب کاهش یبوست ونرم شدن مدفوع می گردد.

تدابیرطب سنتی برای پیشگیری ودرمان یبوست

درطب سنتی ایرانی، تدابیرویژه ای برای پیشگیری ودرمان یبوست وجوددارد.ازجمله این تدابیرمی توان به:

  • فعالیت بدنی ونرمش
  • ورزش درهوای آزاد
  • رفع خستگی بدنی وفکری
  • رعایت آداب غذاخوردن
  • روغن مالی

نام برد.که بارعایت این تدابیرمی توان یبوست رادرمان کرد.لازم به ذکراست درصورتیکه یبوست مزمن وشدیدباشد، بایدبرای درمان آن ازدارواستفاده کردیابه پزشک مراجعه کنیم.

برای مشاهده داروهای گیاهی درمان یبوست کلیک کنید.

فعالیت بدنی، نرمش ورفع یبوست

فعالیت های فیزیکی وبدنی، به دفع راحت کمک می کند.نرمش روزانه شکم، بطوریکه ماهیچه های شکم منقبض شودو آنها راتقویت کندبه درمان وپیشگیری یبوست کمک می کند.

ورزش درهوای آزادودرمان یبوست

استفاده ازهوای آزاد، ورزش ملایم ومداوم به خصوص ورزشی که عضلات شکم راتحت تاثیرقراردهد، مثل دوچرخه سواری به درمان یبوست کمک می کند.

رفع خستگی ودرمان یبوست

عصبانیت، تندخویی باعث بوجودآمدن یبوست می شود.آرامش ودوری ازعصبانیت، استراحت بدنی، خواب کافی درپیشگیری ازیبوست بسیارمفیداست.

رعایت آداب غذایی ورفع یبوست

رعایت آداب صحیح غذایی مانندآهسته غذاخوردن وخوب جویدن غذا، مزه مزه کردن نمک قبل وبعدغذا، به پاکسازی بدن وپیشگیری ازیبوست کمک می کند.

روغن مالی شکم ودرمان یبوست

یکی ازرههای درمان خانگی یبوست، روغن مالی شکم باروغن های طبیعی وماساژ شکم است.روغن زیتون، روغن بنفشه ازجمله روغن های مفیدبرای رفع یبوست است.ترکب روغن زیتون باکتیرا ولعاب ختمی نیزبرای ماساژشکم بسیارمفیداست.

برای درمان یبوست چه بخورم؟

برای پیشگیری ازیبوست، مصرف میوه وسبزیجات بسیارمفیداست.سبزیجات هم بصورت خام وهم پخته مفیدهستند.درادامه لیست میوه وسبزیجات مفیددرپیشگیری یبوست رامعرفی می کنیم:

بهترین میوه هابرای جلوگیری ازیبوست

  • آلو
  • زردآلو
  • گلابی
  • انجیر
  • انگورومویز

بهترین سبزیجات مفیددررفع یبوست

  • اسفناج
  • گشنیز
  • شنبلیله
  • کدو

به جزمواردذکرشده، آب هویج، کاهو، روغن کنجد، روغن زیتون برای پیشگیری ودرمان یبوست مفیداست وازآنهادررژیم غذایی روزانه استفاده کنید.

مصرف بادمجان، قهوه، کاکائو، شکلات، چای پررنگ، ماکارونی، گوشت مانده، ماهی شور، شیرینی، سبزیجات تندمثل:تره وترتیزک، خوراکی های تندوقابض مثل آبغوره، آب یخ، فست فودوغذاهای نیمه آماده وصنعتی به حداقل برسانید. 

درمان خانگی یبوست

اگریبوست درازمدت یامزمن وشدیدنداشته باشید، بادستورات غذایی خانگی می توان آن رادرمان کرد.بهترین نسخه های خانگی درمان یبوست رادرادامه معرفی می کنیم:

دستورشماره1-

10عددانجیررادرآب وعسل(ماء العسل)بگذارید.خیسانده آن راقبل ازغذامیل کنید.

دستورشماره2-

10عددآلوبخارابا10عددانجیرخشک رادرآب وعسل بگذاریدوقبل ازغذامیل کنید.

دستورشماره3-

مغزگردوباانجیرخشک به نسبت مساوی(50گرم مغزگردوبا50گرم انجیر)مخلوط کنیدومخلوط رانرم بکوبید.روزی3تا5مرتبه یک قاشق میل کنید.این ترکیب باعث نرم شدن مدفوع واعتدال مزاج می شود.

دستورشماره4-

2قاشق غذاخوری خاکشیررادریک لیوان آب جوش بریزیدوبانبات شیرین کنید.یک ساعت قبل ازغذامیل کنید.این شربت ملین است.

دستورشماره5-

مقداری انجیررادرظرف بگذاریدوآب به آن اضافه کنید(آب روی انجیرباشد)وقتی انجیرنرم وله شد، آن راصاف کنیدوآب بدست آمده راروی حرارت ملایم بگذاریدتابه قوام برسد.روزی2بارمیل کنید.برای طعم بهترحداکثریک چهارم وزن انجیر، شکربه آن اضافه کنید.

میوه های مفیددردرمان یبوستسبزیجات مفیددردرمان یبوست
آلو، زردآلواسفناج
گلابیگشنیز
انجیرشنبلیله
انگوریامویزکدو
لیست میوه وسبزیجات مفیدبرای پیشگیری ازیبوست

نکات مهم درموردیبوست وکلام پایانی

یبوست یک پدیده غیرنرمال وبیماری هست که باعث مشکلات زیادی درتمام قسمت های بدن می گرددوعدم درمان آن خطرات زیادی برای ماایجادمی کند.بجزدردهای شکمی ومشکلات گوارشی، ممکن است باعث بی اختیاری ادرار، فشارزیادبه مثانه و… شود.

دردرمان یبوست، به مواردزیرتوجه کنید:

سنا، درمان یبوست برای همه نیست.

هرنوع یبوست، درمان جداگانه ای دارد.اول نوع یبوست خودرامشخص نماییدوبعددرمان آن.

همیشه پیشگری، راحتتر، ارزانتر ازدرمان است؛ورزش، رعایت آداب غذایی وداشتن تغذیه سالم، کلیدپیشگیری ازیبوست است.

برای درمان یبوست چه بخورم؟

اگریبوست درازمدت ومزمن باشدبایدبرای درمان، دارومصرف شود.امادرصورتیکه یبوست معمولی باشد،براساس مزاج، خوراکی های مفید برای درمان بهترین راه حل است.

چه زمانی یبوست خطرناک می شود؟

اگربیش ازیک هفته، دفع نداشته باشید، یبوست خطرناک است.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

اسکرول به بالا